خوابگاه‌های دخترانه پس از اعتراضات ۱۴۰۴: موجی از تفتیش و پیامدهای سنگین

تهیه کننده: سازمان اتحاد برای ایران

پس از اعتراضات ۱۴۰۴، مجموعه‌ای از گزارش‌ها به گرشاد رسیده است که حول یک محور مشترک می‌چرخند: افزایش کنترل و تفتیش در خوابگاه‌های دخترانه. این گزارش‌ها از یک رخداد واحد نمی‌گویند بلکه از الگوهایی خبر می‌دهند که در مکان‌ها و زمان‌های مختلف تکرار شده‌اند؛ از ورود برای بازرسی تا بررسی تلفن همراه، گشتن وسایل شخصی و برخوردهای شدید .

گزارش‌ها محدود به یک نوع خوابگاه نیست و بین خوابگاه‌های دولتی و خصوصی پراکنده است.

نوع خوابگاه ها
این نمودار توزیع نوع خوابگاهها را نشان می‌دهد: ۴۱٪ خوابگاههای خصوصی، ۲۹٪ خوابگاههای دولتی و ۳۰٪ موارد با وضعیت نامشخص.

در این گزارش‌ها، تلفن همراه به‌عنوان نقطه کانونی بازرسی مطرح است. در کنار آن، گزارش‌هایی هم درباره گشتن وسایل، کیف و کمد مطرح شده است. در برخی گزارش‌های دیگر، موضوع از کنترل دیجیتال و تفتیش وسایل فراتر می‌رود و به بازرسی بدنی اشاره می‌شود.

وسایل جستجو شده
این نمودار انواع موارد تفتیش ثبت‌شده را نشان می‌دهد: ۴۳٪ بازرسی گوشی، ۳۷٪ ترکیبی از بازرسی گوشی و بدنی، ۱۴٪ گشتن وسایل و کمد، و ۶٪ بازرسی بدنی.

پیامدهای سنگین

از مجموع گزارش‌های رسیده برمی‌آید که پیامد این برخوردها یکسان نیست. در بخشی از موارد، واکنش‌ها در سطح تذکر، تهدید یا هشدار توصیف شده‌اند. اما گزارش‌هایی هم وجود دارد که از اقدامات رسمی‌تر سخن می‌گوید: گرفتن تعهد و امضا، محدودیت‌های انضباطی و در مواردی تعلیق یا محرومیت از خوابگاه. در کنار تذکر و فشارهای اداری، بخش قابل توجهی از روایت‌ها از برخوردهای سنگین و پرهزینه خبر می‌دهند: احضار، بازداشت یا پرونده‌سازی.

پیامدهای این حوادث
این نمودار پیامدهای ثبت‌شده را نشان می‌دهد: ۳۳٪ احضار، بازداشت یا تشکیل پرونده، ۳۰٪ تذکر و تهدید، ۲۳٪ گرفتن تعهد، و ۱۴٪ اخراج یا تعلیق از خوابگاه.

ابهام سازمان‌یافته: «عامل اجرا کیست؟»

یکی از مضمون‌هایی که در این گزارش‌ها مدام تکرار می‌شود، ابهام درباره عامل اجرا است. برخی گزارش‌ها صریحاً از مسئولان خوابگاه یا حراست نام می‌برند. برخی دیگر از حضور نیروهای بیرونی می‌گویند. اما در شمار قابل‌توجهی از روایت‌ها، پاسخ همان است: «نمی‌دانم چه کسانی بودند.» این ابهام، خود به بخشی از تجربه تبدیل شده است. ابهامی که امکان پیگیری، شکایت، یا حتی روایت دقیق را دشوار می‌کند.

عوامل دولتی دخیل در این حوادث
این نمودار عامل اجرای اقدامات را نشان می‌دهد: در ۱۷٪ موارد مسئولین خوابگاه یا حراست، در ۱۷٪ نیروهای بیرونی، و در ۶۶٪ موارد عامل اجرا نامشخص گزارش شده است.

گستره جغرافیایی: فراتر از یک شهر

بر اساس گزارش‌های دریافتی، این مسئله محدود به یک شهر نیست. تمرکز روایت‌ها از تهران و البرز پررنگ است اما کلان شهرها مانند مشهد و شیراز را در برگرفته و به شهرهای کوچک‌تر رسیده است.

توزیع جغرافیایی حوادث
این نمودار پراکندگی جغرافیایی موارد را نشان می‌دهد: ۵۹٪ در تهران و البرز، ۲۴٪ در کلان‌شهرها (مانند مشهد و اصفهان) و ۱۷٪ در شهرهای متوسط و کوچک گزارش شده است.

با وجود روایت‌های بسیار درباره فضای پس از اعتراضات ۱۴۰۴، موضوع تفتیش خوابگاه‌های دخترانه کمتر به‌صورت متمرکز و مستند دنبال شده است.

گرشاد با کنار هم گذاشتن گزارش‌های رسیده، تلاش کرده است نشان دهد مسئله به چند مورد، محدود نیست و با یک روند سیستماتیک روبه‌رو هستیم. روندی که می‌تواند نشان‌دهنده تشدید سرکوب و بازدارندگی علیه دانشجویان باشد.